AirBnB ένα case study για τα Peer2Peer Business Model

Σε μια προσπάθεια να διερευνήσω και να διατυπώσω, την δυναμική που υπάρχει πίσω από τα επιχειρηματικά μοντέλα ως το κλειδί για την δημιουργία εφαρμοσμένης καινοτομία, ξεκινάω μια σειρά από casy study που θα αναλύσω τους μηχανισμούς που υπάρχουν πίσω από αυτά. Με τον όρο επιχειρηματικό μοντέλο πρακτικά μιλάμε για την διαδικασία αποτύπωσης του πώς δημιουργείται, διανέμεται και συλλαμβάνεται  η αξία που παρέχει ένα προϊόν ή υπηρεσία.
Τα επιχειρηματικά μοντέλα έχουν τέσσερις διαστάσεις που θα μπορούσαμε να τις συνοψίσουμε στα: Ποιος, Τι, Πώς και Αξία. Αναλυτικότερα πρέπει να απαντήσουμε :

Ποιος είναι ο πελάτες;
Τι του προσφέρουμε;
Πως δημιουργούμε την αξία που του προσφέρουμε;
(Αξίας) Πώς δημιουργούνται τα έσοδα;

airbnb

airbnb

To Airbnb είναι μια ψηφιακή πλατφόρμα όπου μπορεί κάποιος να βάλει προς ενοικίαση το σπίτι του για βραχυχρόνια διάστημα από μια μέρα,μια εβδομάδα κλπ, για χρήση ολιγοήμερων διακοπών, ενώ παράλληλα δίνει την δυνατότητα σε κάποιον που θέλει να ταξιδέψει σε αυτή την περιοχή να βρει καταλύματα με χαμηλότερο κόστος από ένα ξενοδοχείο, ή με ανέσεις που είναι πολύ περισσότερες από αυτές που θα είχε σε ένα ξενοδοχείο για το ίδιο αντίτιμο.

 

Το airbnb είναι μια αγορά βραχυχρόνιων ενοικιάσεων (marketplace) όπου μπορεί κάποιος είτε να βάλει είτε να βρει κατάλυμα.

Γιατί το σύστημα αυτό είναι peer2peer;

Είναι μια συναλλαγή μέσω μιας υπηρεσίας όπου ο αγοραστής μπορεί να είναι και πωλητής. Άρα αυτός που συμμετέχει μπορεί να έχει είτε έναν είτε και τους δύο ρόλους. Η έννοια της βραχυχρόνιας φιλοξενίας, ή της ανταλλαγής κατοικιών είναι μια όχι καινούρια λύση που υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια. Μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, παιδιά από την Ευρώπη που είχαν χάσει τους γονείς τους φιλοξενούνταν σε σπίτια ή κατασκηνώσεις στην Αμερική για διακοπές το καλοκαίρι. Κατά καιρούς το έχουμε δει και στην Ελλάδα, με παιδιά από διάφορες χώρες που ήταν σε πόλεμο. Επίσης βλέπουμε την φιλοξενία ανθρώπων από διάφορα μέρη όπου πηγαίνουν σε μια περιοχή για να βοηθήσουν σε ένα έργο ενώ παράλληλα κάνουν και τις διακοπές τους. Προκειται για κοινωνική συμπεριφορά που βασίζεται στην ενσυναίσθηση στην ανάγκη να κατανοήσουμε τους άλλους ανθρώπους, τον πολιτισμό τους, στις συνήθειες τους. Εδώ βρίσκεται και η βαθύτερη ανάγκη, αυτό που λέμε «γιατί» το κάνει κάποιος. Πριν γυρίσουμε στο επιχειρηματικό μοντέλο, ας αναλύσουμε λίγο ακόμα τα κίνητρα, και το πλαίσιο. Η κοινωνική συμπεριφορά της ενσυναίσθησης προκύπτει  είτε ως μια ιδιαίτερα αυξημένη κοινωνική αντίληψη, είτε ως μηχανισμός κοινωνικής ισορροπίας σε μια πολύ δύσκολη ή βίαιη κατάσταση όπως ο πόλεμος. Είναι  γνωστό ότι καμία κοινωνική αλλαγή δεν έχει συμβεί αν δεν υπάρχει μια κρίσιμη κοινωνική μάζα.  Η χρηματοοικονομική κρίση του 2007 έθεσε σε μαζικότερη λειτουργία την ενσυναίσθηση στις προηγμένες χώρες του πρώτου κόσμου. Επειδή μαζικά πολύ άνθρωποι έχασαν τις δουλειές τους, ενώ λόγο της ύφεσης και της μεγάλης ανεργίας οι νέοι έχουν μια διαφορετική αντίληψη για τα πράγματα, εδώ βλέπουμε να ξεκινάει μια μαζικότερη λογική για αυτό που λέμε συνεργατικό τρόπο ζωής. Επίσης θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η ανάπτυξη του Internet αλλά και των smartphones δημιούργησαν ένα εξαιρετικό περιβάλουν για να αναπτυχθεί μια ψηφιακή υπηρεσία που θα έδινε απάντηση στην βαθύτερη ανθρώπινη ανάγκη, και για να το πούμε διαφορετικά παρέχοντας την δυνατότητα σε κάποιων να εκμεταλλευτεί έναν οικονομικά αδρανή πόρο, όπως ήταν το σπίτι που έχει στην  ιδιοκτησία του, για να κερδίσει κάποια χρήματα από αυτό. Από την άλλη δίνοντας την ευκαιρία σε αυτόν που λαμβάνει την υπηρεσία να έχει πολλές και ενδιαφέρουσες προσφορές. Αυτό που πρακτικά συμβαίνει είναι πολύ ενδιαφέρον, γιατί ένα νέο επιχειρηματικό μοντέλο ξεκινάει μέσα από την  δυνατότητα να δημιουργηθεί μια κοινότητα ανθρώπων, που έχουν μια συναλλαγές μέσω της αξίας που δημιουργείται από την δυνατότητα χρήσης ενός συστήματος, που βοηθάει στην διαδικασία παροχής και διαχείρισης της. Επίσης είναι σημαντικό να διαπιστώσουμε ότι πρακτικά έχουμε ένα διαφορετικό τρόπο διάρθρωσης της παραγωγής, που διαφοροποιείται από τα μοντέλα παραγωγής, όπως τα γνωρίσαμε μέχρι τώρα.:

α) Ο καταναλωτής μπορεί να είναι ταυτόχρονα και παραγωγός μέσα στην διαδικασία παραγωγής.

β) Αδρανής οικονομικοί πόροι ενσωματώνονται στην οικονομική δραστηριότητα.

γ)Τα υλικά αγαθά όπως οι υποδομές μετατρέπονται σε υπηρεσίες μεταβάλλοντας την αντίληψη για την ιδιοκτησία αυτών.

Οι τρεις αυτοί παράγοντες αποτελούν ριζική αλλαγή στην διάρθρωση της οικονομικής δραστηριότητας.

Νομίζω ότι ήρθε η ώρα να αναλύσουμε το επιχειρηματικό μοντέλο του Airbnb, δηλαδή πως δημιουργεί, διανέμει και συλλαμβάνει την αξία που προσφέρει.  Το πρώτο ερώτημα που πρέπει να απαντήσουμε είναι ποιος είναι ο πελάτης; Στην προκειμένη περίπτωση επειδή έχουμε για πλατφόρμα συναλλαγή έχουμε δύο βασικούς και διακριτούς πελάτες, των πάροχο της υπηρεσίας οικοδεσπότης (αυτός που ενοικιάζει το σπίτι του) και τον επισκέπτη (αυτός που χρησιμοποιεί το σπίτι για διακοπές).  Στην ερώτηση τι του προσφέρουμε; Υπάρχουν δύο ξεχωριστές προτάσεις για τον κάθε ένα ξεχωριστά (Vaule Propotition).

Για τον επισκέπτη:

-«Γίνει πολίτης του κόσμου» ταξίδεψε και νιώσε σαν στο σπίτι σου.

-Νιώσε μια μοναδική κοινωνική και πολιτισμική εμπειρία.

Για τον οικοδεσπότη:

-Η πλατφόρμα μπορεί να σας εξασφαλίσει ασφαλής συναλλαγές.

-Σας προσφέρει ασφάλιση του ακινήτου σας.

-Δημιουργήστε ελκυστικές προσφορές και κερδίστε έχτρα χρήματα από τον διαθέσιμο χώρο που δεν χρησιμοποιείται

Τα κανάλια διανομής της υπηρεσίας είναι ο διαδικτυακός τόπος της πλατφόρμας αλλά και εφαρμογές κινητού, μέσω των κοινωνικών δικτύων. Μέσω PR και  word of mouth.

Πελατειακές σχέσεις (customer relationship): Εμπιστοσύνη, Αίσθηση κοινότητας, μέσα από online και offline εκδηλώσεις.

Έσοδα: Προμήθεια επί της ενοικίασης, 3% από τον Οικοδεσπότη και 6-12% από τον Επισκέπτη.

Κρίσιμοι Πόροι: Ανάπτυξη και συντήρηση πλατφόρμας, Video και φωτογραφίες, Δημιουργία κοινότητας.

Κυριότερες Δραστηριότητες: Ανάπτυξη και συντήρηση πλατφόρμας, Video και φωτογραφίες, Δημιουργία κοινότητας.

Κρίσιμες Συνεργασίες: Οικοδεσπότες, Φωτογράφοι, Επενδυτές.

Διάρθρωση κόστους: Κόστος υποδομής, Marketing, Ανάπτυξης, Πωλήσεων. 

Ας δούμε και το Business Model Canvas για το airbnb

Προτού δούμε το airbnb σε αριθμούς, θα ήθελα να δούμε πώς καταφέρνει να δημιουργήσει αυτή την αξία; Προφανώς επενδύοντας στην κοινότητα των ανθρώπων που το χρησιμοποιούν. Το γιατί οι άνθρωποι έχουν την ανάγκη το αναλύσαμε νωρίτερα, τώρα στο πώς το βασικό στοιχείο είναι η εμπιστοσύνη. Κάνει δράσης online και offline για να αναπτύξει την εμπιστοσύνη και αξιοπιστία. Από το 12 που έπληξε ο τυφώνας katrina την Νέα Υόρκη ξεκίνησε ένα πρόγραμμα για φυσικές καταστροφές όπου ζητάει από τους Οικοδεσπότες να φιλοξενήσουν δωρεάν ανθρώπους που το έχουν ανάγκη! Το Φεβρουάριο του 14 το πρόγραμμα ενεργοποιήθηκε για τον σεισμό της Κεφαλλονιάς όπου το airbnb ζήτησε από τους ιδιοκτήτες του δικτύου του στο νησί που δεν είχαν πάθει ζημιές να δώσουν δωρεάν για χρήση τα σπίτια τους σε αυτούς που το είχαν ανάγκη.  Πέρα από τις περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης  η υπηρεσία ζητάει από τους χρήστες της να μοιραστούν τις ταξιδιωτικές τους εμπειρίες.

Μια άλλη τακτική που ακολουθήθηκε για την ανάπτυξη του δικτύου τους ήταν στρατηγικές growthhacking.

Το αποτέλεσμα η εταιρία μέχρι σήμερα έχει σηκώσει 795 εκατομμύρια από 20 επενδυτικά σχήματα έχει εξαγοράσει επτά εταιρίες και αξιολογείτε στα 20 δισεκατομμύρια η αξία της, ενώ απασχολεί 2675 υπαλλήλους.

Τι γίνεται με την αγορά του τουρισμού? Πόσο ανατρεπτικό είναι αυτό που συμβαίνει; Θα διδάσκουμε τα παιδιά μας για τα επαγγέλματα που χάνονται, ο καστανάς, ο γανωματής, ο γαλατάς, και ο έχων τουριστική μονάδα? Μάλλον θα ήταν υπερβολή κάτι τέτοιο αλλά το σίγουρο είναι ότι θα πρέπει να κάνουν πολλά οι επιχειρηματίες που θα θέλουν να επιβιώσουν σε αυτή την παρά πολύ ανταγωνιστική αγορά. Προφανώς υπάρχει χώρος για πολλές και διαφορετικές προσεγγίσεις. Τι γίνεται με το θέμα της νομοθετικής λειτουργίας έτσι ώστε τα κράτη να μην χάνουν το φόρο από το εισόδημα που δημιουργείτε, αλλά και με το ρυθμιστικό πλαίσιο που θα πρέπει να διέπει τις νέες διαδικασίες. Σε παγκόσμιο επίπεδο υπάρχει μια μεγάλη συζήτηση για αυτά τα θέματα.

Πέρα από τα μεγάλα νούμερα αυτό που έχει αξία είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον αυτό που θα πρέπει να κρατήσουμε είναι η δυναμική που δημιουργείτε μέσα από τα επιχειρηματικά μοντέλα peer2peer με βασικότερες διαστάσεις το «Τι» προσφέρουμε προς τους πελάτες και το με ποιον τρόπο θα δημιουργήσουμε έσοδά από την «Αξία» αυτού. Αν θελήσετε να μάθετε περισσότερα για αυτά και να πειραματιστείτε δημιουργώντας μια τέτοια υπηρεσία μείνετε συντονισμένοι γιατί το φθινόπωρο θα γίνει στην Αθήνα το πρώτο ελληνικό bootcamp για peer2peer startup.

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s