Category: Business model

Open Business model digital to physical

Αναλύοντας ένα ανοικτό επιχειρηματικό μοντέλο που συνδέει τον ψηφιακό με τον φυσικό κόσμο.

Η διεπαφή μεταξύ δύο οικοσυστημάτων, δημιουργεί ένα δύσκολο αλλά πολύ γόνιμο σύστημα, σκεφτείτε το θαλάσσιο οικοσύστημα και το χερσαίο όπου πιθανός να έχουμε και την εκβολή κάποιου ποταμού. Το οικοσύστημα που δημιουργείται είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον λόγο της βιοποικιλότητας αλλά και των ακραίων τιμών που μπορεί να έχουν κάποιοι δείκτες.

Open_Bus_D2P

Ανοικτά επιχειρηματικά μοντέλα case study για συστήματα μεταφοράς ψηφιακά έργα σε υλική μορφή.

Όπως στην φύση έτσι και την τέχνη του επιχειρείν η δημιουργία λύσεων που θα μπορούσε να φέρει σε επαφή τους δημιουργούς ενός άυλου έργου με τους παραγωγούς και τους καταναλωτές, παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον.

  1. Γιατί αφορά μια μεγάλη μερίδα δημιουργών creative industry
  2. Γιατί τα μοντέλα που βασίζονται στην συν-δημιουργία είναι το μέλλον
  3. Γιατί ο κατανεμημένος τρόπος παραγωγής δημιουργεί αλυσίδες αξίας που οι επωφελούμενοι είναι πολλοί.
  4. Τέλος οι μικρές παραγωγές μόνο για να εξυπηρετήσουν την ζήτηση που υπάρχει την δεδομένη στιγμή μας παρέχει μια φιλικότερη προσέγγιση προς στο περιβάλλον, γιατί δεν σπαταλάμε πόρους και υλικά, που θα έπρεπε να τα αποθηκεύσουμε για να τα χρησιμοποιήσουμε όταν κάποιος τα ζητήσει.

Ξεκινώντας να μιλήσουμε για επιχειρηματικά μοντέλα ανοικτού τύπου. Η βασική διαφορά και το συγκριτικό πλεονέκτημα τους είναι η ευελιξία που παρέχουν τόσο στους δημιουργούς τόσο για την χρήση όσο και στην επαναχρησιμοποίηση του έργου ή μέρους αυτού για δημιουργία νέου έργου, δημιουργώντας αλυσίδες αξίας όπου η αξία διανέμετε στους συμμετέχοντες μετά την παραγωγή της. Πρακτικά μιλάμε για δίκτυα συν-δημιουργίας όπου κάποια πράγματα παρέχονται χωρίς χρέωση δίνοντας χώρο για να δημιουργηθεί η κατάλληλη μάζα και ωρίμανση «προϊόντων – υπηρεσιών» που θα έχουν μια αξία και θα μπορούν να λαμβάνουν οι συμμετέχοντες που συνέβαλαν την παραγωγή της είτε άμεσα είτε έμμεσα.

Και αν όλα αυτά είναι αρκετά θεωρητικά, σας γίνουμε λίγο πιο κατανοητοί και απλοί μέσα από παραδείγματα.

Μερικά βασικά χαρακτηριστικά που κινητοποιούν τους ανθρώπους για να γίνουν συν δημιουργοί και να κερδίσουν από την παρεχόμενη αξία είναι:

  • Προσβασιμότητα
  • Συμμετοχηκότητα
  • Καινοτομικότητα
  • Φήμη

Business Model Digital to Physical

Σε αυτή την κατηγορία ανοικτών μοντέλων είναι λύσεις προϊόντων και υπηρεσιών είναι που μετατρέπουν ένα ψηφιακό πόνημα σε υλικό έργο.
Εδώ η τεχνολογία μας παρέχει εξαιρετικά ενδιαφέροντα πράγματα, μέσο της ανάπτυξης ψηφιακών σχεδίων, και τις υλοποιήσεις τους σε μηχανές CAM, CNC, 3D Printing. Αν μέχρι σήμερα μια εταιρία έπρεπε να έχει κάποιον σχεδιαστή που θα δημιουργούσε το σχέδιο (π.χ. μια καρέκλα) ένα εργοστάσιο κατασκευής ένα χώρο αποθήκευσης πρώτων υλών αλλά και τελικών προϊόντων, τέλος ένα δίκτυο διανομής για να μεταφερθούν τα προϊόντα σε συνδεδεμένα σημεία πωλήσεις για να μπορεί να τα αγοράσει ο καταναλωτής.
Ας το δούμε το ίδιο παράδειγμα μέσα από μια υπηρεσία peer2peer όπως τo OpenDesk πρόκειται για μια πλατφόρμα που φέρνει σε επαφή σχεδιαστές, παραγωγούς κατασκευαστές επίπλων και καταναλωτές.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση έχουμε ένα marketplace που έχει τρεις βασικούς συμμετέχοντες (stakeholders) η ανάπτυξη τέτοιων υπηρεσιών είναι από τις πιο δύσκολες περιπτώσεις μια που θα πρέπει να έχεις όλους τους εμπλεκόμενους εκεί για να έχει νόημα μια τέτοια προσπάθεια. Βέβαια ξεκινάς από τους δημιουργούς που θέλουν να παράγουν νέα σχέδια όπου με γνώμονα την λειτουργικότητα και την χρηστικότητα δημιουργούν νέα έπιπλα κάτω από άδειες Creative Commons έτσι ώστε να μπορεί κάποιος να προσθέσει να μεταποιήσει ή να επεκτείνει την λειτουργικότητα ανάλογα με την ανάγκη του, με προϋπόθεση ότι θα υπάρχει αναφορά στο αρχικό σχέδιο και τον δημιουργό και αν η χρήση δεν έχει εμπορική εκμετάλλευση ο δημιουργός δεν αξιώνει χρηματική απολαβή. Η ύπαρξη διαφορετικών αδειών χρήση παρέχει την ευελιξία στον δημιουργό να προστατεύσει το έργο του δίνοντάς ζωτικό χώρο για ανάπτυξη και νέων πραγμάτων.

Αρά ο νέος σχεδιαστής έχει τον χώρο για να παρουσίαση την δουλεία του και να δώσει την αφορμή για να εμπλακούν και άλλη την διαδικασία υλοποίησης και διανομής. Έτσι το κανάλι αυτό (OpenDesk) δίνει την δυνατότητα να δημιουργηθούν φυσικά προϊόντα από ψηφιακά έργα όπου ο κόσμος θα αναδείξει τα ποιο λειτουργικά και χρηστικά, με την επιλογή τους. Άρα ο καλλιτέχνης εκπληρώνει και τις τέσσερις αξίες Προσβασιμότητα, Συμμετοχηκότητα, Καινοτομία και Φήμη. Η δεύτερη ομάδα είναι αυτή των μικρών παραγωγών (Makerts) δημιουργική άνθρωποι που θέλουν να κάνουν πράγματα με τα χέρια τους, λόγο των αδειών χρήσεις μπορούν να κατεβάσουν και να υλοποιήσουν τα ψηφιακά σχέδια ενός σχεδιαστή οποίος μπορεί να είναι πολύ μακριά, επίσης μπουν να τα τροποποιήσουν για να καλύψουν μια συγκεκριμένη ανάγκη. Εδώ οι κατασκευαστές συμμετέχουν και αυτοί με την σειρά τους τις τέσσερεις αξίες προσβασιμότητα καινοτομία, συμμετοχηκότητα, και πάντα η εμπιστοσύνη είναι η πεμπτουσία της όποιας ανθρώπινης συναλλαγής. Τέλος ο καταναλωτής μπορεί να προμηθευτεί το προϊόν από τον πλησιέστερο κατασκευαστή, κερδίζοντας από την μη ύπαρξη ενδιάμεσων, πρόσβαση σε προϊόντα με μια φρέσκια ματιά, που είναι φιλικά στο περιβάλλον μια που κατασκευάζονται μόνο αν κάποιος τα χρειάζεται και τέλος το περιβαλλοντικό αποτύπωμα τους είναι μικρότερο μια που δεν παράγετε CO2 για την μεταφορά και αποθήκευση τους μέχρι να βρεθεί αγοραστής.

valuePropostions_Opendesk2

Πρακτικά δίνει την δυνατότητα στους σχεδιαστές να έρθουν σε άμεση επαφή με τους τελικούς καταναλωτές, στους DIY να επωφεληθούν από την δυνατότητα να υλοποιήσουν τα σχέδια των επίπλων, στους μικρούς παραγωγούς να παρέχουν μια σειρά από προϊόντα και υπηρεσίες στους πελάτες τους κάνοντας όλοι την διαδικασία πιο χρηστική αλλά και αποτελεσματική για τους συμμετέχοντες σε αυτή. Όπως το IKEA μείωσε το κόστος για τα έπιπλα μια που την συναρμολόγηση και την μεταφορά από το κατάστημα στο χώρου του πελάτη την κάνουν οι ίδιου οι καταναλωτές. Στην λύση του OpenDesk έχουμε ένα μοντέλο ακόμα πιο ενδιαφέρον μια που η υλοποίηση γίνεται on demand κοντά στο τόπο του καταναλωτή. Ενώ στην αλυσίδα αξίας είναι περισσότεροι οι επωφελούμενοι σε σχέση με το IKEA. Τόσο για τον καταναλωτής για την καλύτερη τιμή, όσο για τον μικρό παραγωγό για την πελατεία που δημιουργεί, αλλά και τον σχεδιαστή για την δυνατότητα να έρθει σε άμεση επαφή με τους πελάτες χωρίς κάποιον ενδιάμεσο.

OpenDesk_BM_gr

Το οικονομικό μοντέλο είναι πολύ απλό καθαρό και διάφανο.

  1. Ο Κατασκευαστής ορίζει το κόστος, δεν έχει κάποιο κόστος για να μπει στη πλατφόρμα, μπορεί να γίνει μέλος μια κοινότητας από makers στο FabHub.io και να κερδίσει από τα οφέλη που δημιουργούν οι κοινότητες, όπως συνεργασίες μεταφορά τεχνογνωσίας και άλλα.
  2. 8% της αξία θα πάρει στο σχεδιαστή
  3. 12% της αξίας στην πλατφόρμα για συντήρηση και ανάπτυξη, marketing κλπ

Έστω ότι ο κατασκευαστής θέλει 1000 ευρώ για τα υλικά και την δουλεία του.
Τότε η αξία του τελικού προϊόντος θα είναι :
Κατασκευαστής 1000, Σχεδιαστής 80, OpenDesk 120, ΦΠΑ ανάλογα με την χώρα κατασκευής Ελλάδα 24% 280,8 Αρά τελική τιμή 1480,80 ευρώ στην Ελλάδα.
Αν ο σχεδιαστής αποφασίσει να χρεώνει για το κατέβασμα των σχεδίων του τότε η πλατφόρμα παίρνει προμήθεια 5%

Network-of-makers

Κάποιες σκέψεις για το τέλος

Στην Ελλάδα που δεν ξέρει προς τα που να πάει αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να δώσουμε ιδέες και να αναδείξουμε καλές πρακτικές που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν αξία.Η εξοικείωση με επιχειρηματικά εργαλεία όπως το Business Model Canvas, αλλά και οι ανάλυση μοντέλων μπορεί να είναι ένας από τους πυλώνες που θα πρέπει να λειτουργήσουμε.

  • Τα επιχειρηματικά μοντέλα δεν έχουν πατέντες είναι ανοικτά και προσβάσιμα (Μην φοβάστε ότι θα σας κλέψουν το μοντέλο).
  • Τα επιχειρηματικά μοντέλα ανοικτού τύπου μπορεί να γίνουν η αιχμή του δόρατος για την παραγωγή αξίας συνεργατικά.
  • Αν η καινοτομία του IKEA ήταν στο να αφαιρέσει κόστος μεταφοράς, συναρμολόγησης και διανομής, το μοντέλου του Open Desk είναι πολύ πιο λειτουργικό και βιώσιμο, βέβαια αν δεν καταφέρει να ξεπεράσει το κρίσιμο σημείο η βιωσιμότητα δεν είναι διασφαλισμένη . Αυτό είναι και η ομορφιά αλλά και ιδιαιτερότητα που έχει το επιχειρώ.

Επιχειρώ σημαίνει ρισκάρω και για να ελέγξω το ρίσκο πρέπει να μετράω τι κάνω για να μάθω όπου  μέσα από αυτή την διαδικασία,θα βελτιώσω το τρόπο που παράγω την αξία. Μόνο μέσα από την τεκμηριωμένη μάθηση και την γρήγορη προσαρμογή σε ένα εξωτερικό περιβάλλον που συνεχώς αλλάζει,θα μπορέσει να γίνει το κλειδί για την δημιουργία βιώσιμης επιχειρηματικότητας.

 

 

 

 

 

Ζώντας ένα θέατρο παραλόγου

 

Ionesco

«Το να σκέφτεσαι αντίθετα από τη εποχή σου είναι ηρωισμός. Αλλά το να το λες είναι τρέλα.»

Με αυτά τα λόγια του Ιονέσκο θα ήθελα να περιγράψω την πολιτική πραγματικότητα που βιώνουμε. Τώρα που όλοι βρίζουν τον Βαρουφάκη για την διαπραγμάτευση, που ενώ το αξιακό πλαίσιο που έβαλε ήταν σωστό, δεν είχε την ενσυναίσθηση, για να γυρίσει γρήγορα τα πράγματα. Όταν έχουμε σκοπό να εφαρμόσουμε κάτι που δεν υπάρχει πρέπει να μειώσουμε το ρίσκο, δουλεύουμε  μικρά κομμάτια για να έχουμε μετρήσιμες παραμέτρους  και διαρκώς επαναπροσδιορίσουμε τις υποθέσεις για να βρούμε την βέλτιστη λύση που θα παράγει το ζητούμενο αποτέλεσμα.  Στο χώρο των startup η μεθοδολογία υλοποίησης λέγεται Agile.

Αν δούμε το πρόβλημα μακροσκοπικά, η χώρα  δεν παράγει προϊόντα ή υπηρεσίες που να έχουν εξωστρεφή προσανατολισμό άρα δεν δημιουργήσουμε αξία που θα μπορέσεις να αυξήσει το ΑΕΠ της.

Και πώς μπορεί αυτό να γίνει;

Δημιουργώντας αξία μέσα από καινοτόμα πράγματα. Για να κάνεις εφικτό το ανέφικτο  αυτό που χρειαζόσαστε είναι:

  • δημιουργική σκέψη (Thinking outside the box),
  • επιχειρηματική κουλτούρα,
  • μεθοδολογικά εργαλεία για ανάπτυξη της,
  • κατανόηση των μοτίβων που υπάρχουν στα επιχειρηματικά μοντέλα
  • εφαρμογή τους σε όλους τους κλάδους της οικονομίας

Ποιο είναι το πρόβλημα της εξουσίας;

Προσπαθεί να λύσει τα προβλήματα από τα πάνω προς τα κάτω.

πρόβλημα_λύση

Η αριστερά μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω.

προβλημα_λύση(Β)

Από το πρόβλημα παράγουμε πολλές νέες καινοτόμες επιχειρήσεις μέσω καλών πρακτικών και μετριότητας την  αποτελεσματικότητα, δημιουργούνται καλά βιώσιμα παραδείγματα αλλά και ενσωματώνουμε γνώση, που θα παράγει μια επιχειρηματική κουλτούρα. (Startup Nation). Που θα ξαναφέρει πίσω την αξιοπρέπεια στους ανθρώπους, αλλά και νέες θέσεις εργασίας. Δημιουργώντας δίκτυα συνεργατικής καινοτομίας. (Living Labs)

Πως γίνεται;

Λόγο της κρισιμότητας της κατάστασης τώρα πια είμαστε στο και πέντε με μια χώρα που έχει χρεοκοπήσει, δεν υπάρχει χρόνος για φαγωμάρα και ιδεοληψίες, όλοι μπορούν να βοηθήσουν.

Βρίσκουμε ανθρώπους που μπορούν να δουλέψουν το Design Thinking framework, την μεθοδολογία του Lean Statup, μαθαίνουμε τους ανθρώπους να δουλεύουν με Agile τρόπο εργασίας. Βρίσουμε ακαδημαϊκούς, ερευνητές που έχουν δουλέψει πάνω στα μοτίβα των επιχειρηματικών μοντέλων. μεταφράζονται στα Ελληνικά όλα τα βιβλία για business model innovation, γίνονται case study όλα τα καλά παραδείγματα από τις αντίστοιχες σχολές.

  1. Δημιουργούμε βιωματικά εργαστήρια για να γίνει διάχυση της γνώσης σε όλοι την Ελλάδα σε χώρους ανοικτούς προσβάσιμους που θα είναι τα σημεία αναφοράς, αλλά και ο χώρος εργασίας για μικρές ομάδες έργου. Δημιουργώντας δίκτυα μεταφορά τεχνογνωσίας, για δημιουργία νέων εφαρμοσμένων καινοτόμων λύσεων. Που θα περνάνε από τα τρία στάδια ανάπτυξης επιχειρηματικά βιώσιμων λύσεων (στάδιο πρόβλημα – λύση, στάδιο προϊόν – αγορά, στάδιο κλιμάκωσης επιχείρησης).
  2. Βρίσκουμε τις 10 πιο γρήγορα αναπτυσσόμενες εταιρίες ανά πόλη, και περνάμε από αντίστοιχο εργαστήριο για τις μεθοδολογίες και μοντέλα τους ιδιοκτήτες τους δείχνοντας τους τον τρόπο να δημιουργήσουν ένα επιχειρηματικό οικοσύστημα (Product system innovation) τα δίκτυα αυτά ενώνονται σε επίπεδο νομού, περιφέρειας. Δημιουργώντας δράσεις αλληλεπίδρασης μεταξύ τους.
  3. Με βάση τις ανάγκες των δικτύων σχεδιάζονται δράσης μέσω ΕΣΠΑ έτσι ώστε η αποτελεσματικότητα των δράσεων να έχει πραγματικό κέρδος για τους επωφελούμενους.
  4. Τέλος για να βελτιστοποιήσουμε την μόχλευση θα μπορούσαμε να διασυνδέσουμε τα δίκτυα με άλλα αντίστοιχα στο εξωτερικό.

Ένα παράδειγμα, γιατί καλά τα θεωρητικά δεδομένα αλλά στην πράξη τι;

Σχετικά με τον πρωτογενή τομέα υπάρχει ανάγκη για να ενσωματώσουμε περισσότερη αξία στα προϊόντα που παράγουμε, ένα βασικό ζητούμενο για την αξία ενός προϊόντος είναι η ιχνηλασιμότητα, πιθανός αντί ο τσοπάνος να βόσκει τα πρόβατα στα στέρφα λιβάδια για να παράγει γάλα, γιαούρτι, τυρί και κρέας, θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα θερμοκήπιο που θα έχεις υδροκαλλιέργεια τύρφης, που επειδή είναι σε ελεγχόμενο περιβάλλον μπορεί να πιστοποιηθεί ως βιολογική καλλιέργεια, άρα το ζώο τρέφετε με βιολογική τροφή και αυτό με την σειρά του παράγει αντίστοιχα βιολογικά προϊόντα όπως κρέας κλπ αλλά και δέρμα που θα μπορούσε να το προπωλήσει ως «βιολογικό δέρμα» για παραγωγή  γυναικείων ειδών μόδας. Μέσα από τα τοπικά δίκτυα επιχειρηματικότητας (innovation districts) μπορούν να ενοποιηθούν ο ιστορικός, λαογραφικός, γαστρονομικός πολιτισμός μια περιοχής για να δημιουργήσει ένα αφήγημα για τον τόπο βελτιστοποιώντας τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του τόπου σε αρμονία με το περιβάλλον.

Οσκαρ_ΟυαιλντΜπορούν να γίνουν πολλά και δημιουργικά πράγματα με μια λογική από τα κάτω προς τα επάνω. Γιατί οι άνθρωποι του κάθε τόπου θα δώσουν τι λύση για τους εαυτούς τους, αυτό που χρειάζεται είναι να γνωρίζουν μεθοδολογίες ανάπτυξης για να το πραγματοποιήσουν αποτελεσματικότερα. Άρα το δικαίωμα στην εργασία και την δημιουργικότητα μπορεί και πρέπει να είναι ο μοχλός για την ανάπτυξη.

Και τελικά η πρόκληση να παράγεις αξίες που οι άνθρωποι θα είναι πάνω από τους αριθμούς σε ένα πλαίσιο νεοφιλελεύθερων κανόνων ύφεσης ίσος να είναι εξαιρετική πρόκληση.

Κλείνοντας θα πρέπει να θυμίσω ότι όλοι θα πρέπει να βάλουμε πλάτη με όποιο τρόπο μπορούμε, και κατά την κρίση μου,τα δύο κυριότερα πράγματα είναι η ενοποιημένη διαχείριση των δικτύων αλληλεγγύης γιατί το μνημόνιο θα φτωχοποιήσει ακόμα περισσότερο τους ανθρώπους, και το δεύτερο βασικότερο πράγμα είναι η ανάπτυξη επιχειρηματικότητας. Άρα ανθρώπινη αλληλεγγύη, ανάπτυξη ζωνών καινοτομίας (innovation districts), επιχειρηματική βιωσιμότητα, θα παράγει ανάπτυξη του κάθε τόπου ως μέσο για το λιτό και όχι φτωχό βίο των ανθρώπων.

Σας χαιρετάω με μια ατάκα από τον Ρινόκερο θεατρικό έργο του Ιονέσκο που λέει:

«Αλίμονο σ’ αυτόν που προσπαθεί να διατηρήσει την αυθεντικότητά του. Ας είναι. Θα υπερασπιστώ την ύπαρξή μου κόντρα σε ολόκληρο τον κόσμο! Είμαι ο τελευταίος άνθρωπος και θα μείνω έτσι ως το τέλος! Δεν παραδίνομαι!»

 

 

Aπο τον διαφωτισμό στην συνεργατική οικονομία

man checking his phoneΜε αφορμή την πόλωση που δημιουργεί το δημοψήφισμα, στις 5/7 οι περισσότερες αναλύσεις προσπαθούν να προβλέψουν την έκβαση των πραγμάτων με τα εργαλεία ανάλυσης του 18 αιώνα. Ούτε η καμπύλη της ζήτησης, ούτε η καμπύλη της προσφοράς μπορούν να απαντήσουν στο πρόβλημα, γιατί η πραγματικότητα έχει προχωρήσει σε κάτι που ούτε ο Κέϋνς  ούτε ο Μάρξ μπορούσαν να εξετάσουν μια που δεν υπήρχε αντίστοιχο δεδομένο. Τα ομότιμα μοντέλα (peer2peer)  παραγωγή αξίας, που βασίζεται στην διττή ιδιότητα όπου ο καταναλωτής μπορεί να είναι ταυτόχρονα και παραγωγός της αξίας.

Η αποδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων, και η σύνθλιψη της μισθωτής εργασίας, λόγο τις κρίσης του 2007 επέφερε ένα τεράστιο ρήγμα στο κοινωνικό κεφάλαιο του πρώτου κόσμου, επικαιροποιώντας την ανεπάρκεια του συστήματος να δημιουργήσει μια ισορροπία. Από την άλλη η ανάπτυξη της τεχνολογίας του Internet, των κινητών και του Internet of things επιτάχυνε την ωρίμανση  μιας νέας αξιακής αντίληψης για το «ευ ζην». Θα μπορούσα να συνοψίσω την αλλαγή σε δύο θεμελιακούς παράγοντες.

Νομίζω ότι αυτοί είναι:

  • Tο πρώτο στοιχείο μιας θεμελιακής διαφορετικής προσέγγισης είναι η ομότιμη παραγωγή.
  • Το δεύτερο στοιχείο που  κατά την γνώμη μου ένα ουσιαστικό αφορά την εγγενή αδυναμία του Καπιταλισμού, όπου λόγο της συσσώρευσης, πρακτικά γεννάει την κρίση του, και εδράζει στο γεγονός ότι η ιδιοκτησία είναι η θεμελιακή αξία του, αλλά μέσα από τον νέο τρόπο παραγωγής μεταβάλετε σε δευτερεύουσα ιδιότητα.

Τα ομότιμα δίκτυα αλλά και γενικότερα η συνεργατική οικονομία μέσα από την χρήση ανενεργών πόρων και στην ενσωμάτωση τους στην παραγωγική διαδικασία μεταβάλει την αξιακή αντίληψη της ιδιοκτησίας σε προστιθέμενη αξία που δημιουργείτε από την αξία της προσφερόμενης υπηρεσία,  βλέπουμε ότι τα αγαθά να γίνονται υπηρεσίες. Το είδαμε να συμβαίνει στο χώρο της τεχνολογίας με τα επιχειρηματικά μοντέλα του open source και open innovation, που λόγο της εύκολης και γρήγορης κλιμάκωσης, μπορούν να δημιουργούν βιώσιμες λύσεις.

Επειδή η τεχνολογία λειτουργεί ως μοχλός ανάπτυξης των κλάδων της οικονομίας βλέπουμε αυτά τα μοντέλα να επεκτείνονται σε όλες τις οικονομικές δραστηριότητες της κοινωνίας στην (μεταφορές, εκπαίδευση, τουρισμός, εστίαση, χρηματοοικονομικό σύστημα, υπηρεσίες, αγροτική παραγωγή,  βιομηχανία).

Στην Ευρωπαϊκή ένωση από τις αρχές τις δεκαετίας του 2000 έχουν αναπτυχθεί πολιτικές για την εδαφική της συνοχή (European Towns and Territorial Cooperation)  όπου αναδείχθηκαν λύσεις αξιοποίηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της κάθε περιοχής μέσα από εταιρίες διαχείρισης  επέκτασης και επικοινωνίας της τοπικής γνώσης (DMC) προσπαθώντας να ενσωματώσουν ένα αφήγημα για την οικονομική ανάπτυξη μιας περιοχής.  Η ανάλυση και εξειδίκευση αυτών των πολιτικών ενσωμάτωσε την ανάπτυξη εφαρμοσμένης καινοτομίας σε τοπική κλίμακα (Innovation district)  μια θεμελιώδη πρόκληση για τις τοπικές κοινωνίες που πέρα από τις λογικές ανάπτυξης νέων προϊόντων και υπηρεσιών παγκόσμιας απήχησης, συμβαίνει μέσα από μια μόχλευση (diversity)  που τελικά παράγονται πραγματικά χρηστικά και καινοτόμα πράγματά ενώ  παράλληλα, δημιουργούνται αλυσίδες μικρο αξίας προς όφελος όλης της τοπικής κοινωνίας.

Και για να μιλήσω ως επιχειρηματίας, δηλαδή άνθρωπος πους ρισκάρει για την παραγωγή διανομή και σύλληψη στης αξίας. Η επικούρια ευδαιμονία θα μπορούσε να ανάλυση στο customer journey για να δημιουργήσουμε  προϊόντα και υπηρεσίες που θα λύνουν πραγματικά  προβλήματα.  Η μαιευτική μέθοδος του Σωκράτη να απάντησει στο customer discovery.

Όταν υπάρχει μια πόλωση και τίθενται ζητήματα που πρέπει να απαντήσεις με ένα ναι ή όχι ο μόνος ασφαλής μπούσουλας πέρα από την προπαγάνδα των μεν και των δε, είναι να βασιστείς στο αξιακό σύστημα που έχεις, για να επιλέξεις. Με το που προκηρύχθηκε το δημοψηφίσματα αμέσως  ένιωσα την ανάγκη να πάρω θέσει, με γνώμονα την αντίληψη που έχω για τα πράγματα. Και καθώς περνούσαν οι μέρες έβλεπα πολλούς φίλους συνοδοιπόρους συνεργάτες να τάσσονται με την πλευρά της συντηρήσεις, άνθρωποι που εκτιμάω αγαπάω και σέβομαι, ενεργά μέλη της συνεργατικής κοινωνίας, με έκανε να αναρωτηθώ αν η σοφία των πολλών, μπορεί να είναι καλύτερη από την ταπεινή μου άποψη.

Ξανά ζύγισα τα πράγματα και ξέρω πως ότι ούτε το λόμπι της δραχμής ούτε ο οποιοσδήποτε Σόρος μπορεί να τα αναστρέψει  αυτό που συμβαίνει γιατί το αξιακό σύστημα που πρεσβεύει πεθαίνει. Η αξία που προσδοκά δεν υπάρχει στα υλικά πράγματα, αλλά στους ανθρώπους του τόπου. Ξέρω ότι αύριο όποια και αν είναι η ετυμηγορία των πολλών, όλοι μαζί  συντεταγμένα θα προχωρήσουμε και ας πιστέψαμε ότι μας χωρίζουν πράγματα. Γιατί τελικά αυτά που μας ενώνουν είναι πολλά περισσότερα από αυτά που μας χωρίζουν.

Αγαπητοί φίλοι δεν είμαστε στο τέλος της μεταπολίτευσης αλλά στο λυκόφως ενός νέου κοινωνικοοικονομικού συστήματος. Κάτι αντίστοιχο του διαφωτισμού οπού από την φεουδαρχία περάσαμε στον καπιταλισμό.

Αναζητώντας την ανθρώπινη ευδαιμονία ως η ισορροπία μεταξύ του ανθρώπου και της φύσης, που  θα υπερτερεί της ευημερίας των αριθμητικών μεγεθών, παραμένοντας το χρήμα ως μέσο και όχι ως αυτοσκοπός.

Για όλους αυτούς του φιλοσοφικούς και πολιτικούς λόγους αποφάσισα να ταχθώ υπέρ του όχι.

Update 01. Το κείμενο αυτό το έγραψα πριν την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, αλλά κάτι η δυσλεξία μου, κάτι η συνήθεια να πηγαίνω για ούζο μετά την ψηφοφορία, άργησα να το αναρτήσω.  Κλείνοντας θα ήθελα να επισημάνω στους κυβερνώντες να έχουν ενσυναίσθηση για το τι  θέλουν να πετύχουν και να μην τυφλωθούν από την νωπή και καθαρή εντολή του κόσμου.  Όποια και αν είναι η κατάληξη της διαπραγμάτευσης είτε μέσα στο ευρώ είτε έξω από αυτό, είτε έχουμε ταχτική χρεοκοπία είτε άτακτη, είτε πάμε για την Ευρώπη των κοινωνιών όπου οι άνθρωποι και η αξιοπρέπεια θα είναι πάνω από τους αριθμούς. Υπάρχουν μέτρα σχεδόν 9 δις για τους επόμενους έξη μήνες και πολλές διαρθρωτικές αλλαγές. Να θυμούνται ότι η αριστεία είναι τρόπος ζωής και όχι μια πράξη, και θα πρέπει να υπάρξει αξιολόγηση για τους πάντες, με τρόπο διαφανή και αδιάβλητο.

Το κείμενο αυτό το έγραψα για τους ανθρώπους που δεν με γνωρίζουν προσωπικά και έχουν μια φιλελεύθερη άποψη για την επιχειρηματικότητα,για να τους πω, ότι υπάρχει μια άλλη πιο ουμανιστική αντίληψη για την ανάπτυξη της. Όπου όταν αλλάζει το πλαίσιο λειτουργίας των ανθρώπινων σχέσεων μπορεί να δημιουργούμε κοινωνική ανάπτυξη που οι άνθρωποι θα βγάζουν το καλό τους εαυτό, όχι με μια μηχανιστική αντίληψη μιας κοινωνίας υπερανθρώπων αλλά με μια επικούρεια οπτική.

Παραμένοντας σε εγρηγορση και κάνοντας πολιτική στην πράξη, έξω από τους κομματικούς μηχανισμούς,η συνεργατική λογική είναι η απάντηση στο μετά τον καπιταλισμό τι;

Αντιμετωπίζοντας την πραγματικότητα βαθύτατα πολιτικά.

AirBnB ένα case study για τα Peer2Peer Business Model

Σε μια προσπάθεια να διερευνήσω και να διατυπώσω, την δυναμική που υπάρχει πίσω από τα επιχειρηματικά μοντέλα ως το κλειδί για την δημιουργία εφαρμοσμένης καινοτομία, ξεκινάω μια σειρά από casy study που θα αναλύσω τους μηχανισμούς που υπάρχουν πίσω από αυτά. Με τον όρο επιχειρηματικό μοντέλο πρακτικά μιλάμε για την διαδικασία αποτύπωσης του πώς δημιουργείται, διανέμεται και συλλαμβάνεται  η αξία που παρέχει ένα προϊόν ή υπηρεσία.
Τα επιχειρηματικά μοντέλα έχουν τέσσερις διαστάσεις που θα μπορούσαμε να τις συνοψίσουμε στα: Ποιος, Τι, Πώς και Αξία. Αναλυτικότερα πρέπει να απαντήσουμε :

Ποιος είναι ο πελάτες;
Τι του προσφέρουμε;
Πως δημιουργούμε την αξία που του προσφέρουμε;
(Αξίας) Πώς δημιουργούνται τα έσοδα;

airbnb

airbnb

To Airbnb είναι μια ψηφιακή πλατφόρμα όπου μπορεί κάποιος να βάλει προς ενοικίαση το σπίτι του για βραχυχρόνια διάστημα από μια μέρα,μια εβδομάδα κλπ, για χρήση ολιγοήμερων διακοπών, ενώ παράλληλα δίνει την δυνατότητα σε κάποιον που θέλει να ταξιδέψει σε αυτή την περιοχή να βρει καταλύματα με χαμηλότερο κόστος από ένα ξενοδοχείο, ή με ανέσεις που είναι πολύ περισσότερες από αυτές που θα είχε σε ένα ξενοδοχείο για το ίδιο αντίτιμο.

 

Το airbnb είναι μια αγορά βραχυχρόνιων ενοικιάσεων (marketplace) όπου μπορεί κάποιος είτε να βάλει είτε να βρει κατάλυμα.

Γιατί το σύστημα αυτό είναι peer2peer;

Είναι μια συναλλαγή μέσω μιας υπηρεσίας όπου ο αγοραστής μπορεί να είναι και πωλητής. Άρα αυτός που συμμετέχει μπορεί να έχει είτε έναν είτε και τους δύο ρόλους. Η έννοια της βραχυχρόνιας φιλοξενίας, ή της ανταλλαγής κατοικιών είναι μια όχι καινούρια λύση που υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια. Μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, παιδιά από την Ευρώπη που είχαν χάσει τους γονείς τους φιλοξενούνταν σε σπίτια ή κατασκηνώσεις στην Αμερική για διακοπές το καλοκαίρι. Κατά καιρούς το έχουμε δει και στην Ελλάδα, με παιδιά από διάφορες χώρες που ήταν σε πόλεμο. Επίσης βλέπουμε την φιλοξενία ανθρώπων από διάφορα μέρη όπου πηγαίνουν σε μια περιοχή για να βοηθήσουν σε ένα έργο ενώ παράλληλα κάνουν και τις διακοπές τους. Προκειται για κοινωνική συμπεριφορά που βασίζεται στην ενσυναίσθηση στην ανάγκη να κατανοήσουμε τους άλλους ανθρώπους, τον πολιτισμό τους, στις συνήθειες τους. Εδώ βρίσκεται και η βαθύτερη ανάγκη, αυτό που λέμε «γιατί» το κάνει κάποιος. Πριν γυρίσουμε στο επιχειρηματικό μοντέλο, ας αναλύσουμε λίγο ακόμα τα κίνητρα, και το πλαίσιο. Η κοινωνική συμπεριφορά της ενσυναίσθησης προκύπτει  είτε ως μια ιδιαίτερα αυξημένη κοινωνική αντίληψη, είτε ως μηχανισμός κοινωνικής ισορροπίας σε μια πολύ δύσκολη ή βίαιη κατάσταση όπως ο πόλεμος. Είναι  γνωστό ότι καμία κοινωνική αλλαγή δεν έχει συμβεί αν δεν υπάρχει μια κρίσιμη κοινωνική μάζα.  Η χρηματοοικονομική κρίση του 2007 έθεσε σε μαζικότερη λειτουργία την ενσυναίσθηση στις προηγμένες χώρες του πρώτου κόσμου. Επειδή μαζικά πολύ άνθρωποι έχασαν τις δουλειές τους, ενώ λόγο της ύφεσης και της μεγάλης ανεργίας οι νέοι έχουν μια διαφορετική αντίληψη για τα πράγματα, εδώ βλέπουμε να ξεκινάει μια μαζικότερη λογική για αυτό που λέμε συνεργατικό τρόπο ζωής. Επίσης θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η ανάπτυξη του Internet αλλά και των smartphones δημιούργησαν ένα εξαιρετικό περιβάλουν για να αναπτυχθεί μια ψηφιακή υπηρεσία που θα έδινε απάντηση στην βαθύτερη ανθρώπινη ανάγκη, και για να το πούμε διαφορετικά παρέχοντας την δυνατότητα σε κάποιων να εκμεταλλευτεί έναν οικονομικά αδρανή πόρο, όπως ήταν το σπίτι που έχει στην  ιδιοκτησία του, για να κερδίσει κάποια χρήματα από αυτό. Από την άλλη δίνοντας την ευκαιρία σε αυτόν που λαμβάνει την υπηρεσία να έχει πολλές και ενδιαφέρουσες προσφορές. Αυτό που πρακτικά συμβαίνει είναι πολύ ενδιαφέρον, γιατί ένα νέο επιχειρηματικό μοντέλο ξεκινάει μέσα από την  δυνατότητα να δημιουργηθεί μια κοινότητα ανθρώπων, που έχουν μια συναλλαγές μέσω της αξίας που δημιουργείται από την δυνατότητα χρήσης ενός συστήματος, που βοηθάει στην διαδικασία παροχής και διαχείρισης της. Επίσης είναι σημαντικό να διαπιστώσουμε ότι πρακτικά έχουμε ένα διαφορετικό τρόπο διάρθρωσης της παραγωγής, που διαφοροποιείται από τα μοντέλα παραγωγής, όπως τα γνωρίσαμε μέχρι τώρα.:

α) Ο καταναλωτής μπορεί να είναι ταυτόχρονα και παραγωγός μέσα στην διαδικασία παραγωγής.

β) Αδρανής οικονομικοί πόροι ενσωματώνονται στην οικονομική δραστηριότητα.

γ)Τα υλικά αγαθά όπως οι υποδομές μετατρέπονται σε υπηρεσίες μεταβάλλοντας την αντίληψη για την ιδιοκτησία αυτών.

Οι τρεις αυτοί παράγοντες αποτελούν ριζική αλλαγή στην διάρθρωση της οικονομικής δραστηριότητας.

Νομίζω ότι ήρθε η ώρα να αναλύσουμε το επιχειρηματικό μοντέλο του Airbnb, δηλαδή πως δημιουργεί, διανέμει και συλλαμβάνει την αξία που προσφέρει.  Το πρώτο ερώτημα που πρέπει να απαντήσουμε είναι ποιος είναι ο πελάτης; Στην προκειμένη περίπτωση επειδή έχουμε για πλατφόρμα συναλλαγή έχουμε δύο βασικούς και διακριτούς πελάτες, των πάροχο της υπηρεσίας οικοδεσπότης (αυτός που ενοικιάζει το σπίτι του) και τον επισκέπτη (αυτός που χρησιμοποιεί το σπίτι για διακοπές).  Στην ερώτηση τι του προσφέρουμε; Υπάρχουν δύο ξεχωριστές προτάσεις για τον κάθε ένα ξεχωριστά (Vaule Propotition).

Για τον επισκέπτη:

-«Γίνει πολίτης του κόσμου» ταξίδεψε και νιώσε σαν στο σπίτι σου.

-Νιώσε μια μοναδική κοινωνική και πολιτισμική εμπειρία.

Για τον οικοδεσπότη:

-Η πλατφόρμα μπορεί να σας εξασφαλίσει ασφαλής συναλλαγές.

-Σας προσφέρει ασφάλιση του ακινήτου σας.

-Δημιουργήστε ελκυστικές προσφορές και κερδίστε έχτρα χρήματα από τον διαθέσιμο χώρο που δεν χρησιμοποιείται

Τα κανάλια διανομής της υπηρεσίας είναι ο διαδικτυακός τόπος της πλατφόρμας αλλά και εφαρμογές κινητού, μέσω των κοινωνικών δικτύων. Μέσω PR και  word of mouth.

Πελατειακές σχέσεις (customer relationship): Εμπιστοσύνη, Αίσθηση κοινότητας, μέσα από online και offline εκδηλώσεις.

Έσοδα: Προμήθεια επί της ενοικίασης, 3% από τον Οικοδεσπότη και 6-12% από τον Επισκέπτη.

Κρίσιμοι Πόροι: Ανάπτυξη και συντήρηση πλατφόρμας, Video και φωτογραφίες, Δημιουργία κοινότητας.

Κυριότερες Δραστηριότητες: Ανάπτυξη και συντήρηση πλατφόρμας, Video και φωτογραφίες, Δημιουργία κοινότητας.

Κρίσιμες Συνεργασίες: Οικοδεσπότες, Φωτογράφοι, Επενδυτές.

Διάρθρωση κόστους: Κόστος υποδομής, Marketing, Ανάπτυξης, Πωλήσεων. 

Ας δούμε και το Business Model Canvas για το airbnb

Προτού δούμε το airbnb σε αριθμούς, θα ήθελα να δούμε πώς καταφέρνει να δημιουργήσει αυτή την αξία; Προφανώς επενδύοντας στην κοινότητα των ανθρώπων που το χρησιμοποιούν. Το γιατί οι άνθρωποι έχουν την ανάγκη το αναλύσαμε νωρίτερα, τώρα στο πώς το βασικό στοιχείο είναι η εμπιστοσύνη. Κάνει δράσης online και offline για να αναπτύξει την εμπιστοσύνη και αξιοπιστία. Από το 12 που έπληξε ο τυφώνας katrina την Νέα Υόρκη ξεκίνησε ένα πρόγραμμα για φυσικές καταστροφές όπου ζητάει από τους Οικοδεσπότες να φιλοξενήσουν δωρεάν ανθρώπους που το έχουν ανάγκη! Το Φεβρουάριο του 14 το πρόγραμμα ενεργοποιήθηκε για τον σεισμό της Κεφαλλονιάς όπου το airbnb ζήτησε από τους ιδιοκτήτες του δικτύου του στο νησί που δεν είχαν πάθει ζημιές να δώσουν δωρεάν για χρήση τα σπίτια τους σε αυτούς που το είχαν ανάγκη.  Πέρα από τις περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης  η υπηρεσία ζητάει από τους χρήστες της να μοιραστούν τις ταξιδιωτικές τους εμπειρίες.

Μια άλλη τακτική που ακολουθήθηκε για την ανάπτυξη του δικτύου τους ήταν στρατηγικές growthhacking.

Το αποτέλεσμα η εταιρία μέχρι σήμερα έχει σηκώσει 795 εκατομμύρια από 20 επενδυτικά σχήματα έχει εξαγοράσει επτά εταιρίες και αξιολογείτε στα 20 δισεκατομμύρια η αξία της, ενώ απασχολεί 2675 υπαλλήλους.

Τι γίνεται με την αγορά του τουρισμού? Πόσο ανατρεπτικό είναι αυτό που συμβαίνει; Θα διδάσκουμε τα παιδιά μας για τα επαγγέλματα που χάνονται, ο καστανάς, ο γανωματής, ο γαλατάς, και ο έχων τουριστική μονάδα? Μάλλον θα ήταν υπερβολή κάτι τέτοιο αλλά το σίγουρο είναι ότι θα πρέπει να κάνουν πολλά οι επιχειρηματίες που θα θέλουν να επιβιώσουν σε αυτή την παρά πολύ ανταγωνιστική αγορά. Προφανώς υπάρχει χώρος για πολλές και διαφορετικές προσεγγίσεις. Τι γίνεται με το θέμα της νομοθετικής λειτουργίας έτσι ώστε τα κράτη να μην χάνουν το φόρο από το εισόδημα που δημιουργείτε, αλλά και με το ρυθμιστικό πλαίσιο που θα πρέπει να διέπει τις νέες διαδικασίες. Σε παγκόσμιο επίπεδο υπάρχει μια μεγάλη συζήτηση για αυτά τα θέματα.

Πέρα από τα μεγάλα νούμερα αυτό που έχει αξία είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον αυτό που θα πρέπει να κρατήσουμε είναι η δυναμική που δημιουργείτε μέσα από τα επιχειρηματικά μοντέλα peer2peer με βασικότερες διαστάσεις το «Τι» προσφέρουμε προς τους πελάτες και το με ποιον τρόπο θα δημιουργήσουμε έσοδά από την «Αξία» αυτού. Αν θελήσετε να μάθετε περισσότερα για αυτά και να πειραματιστείτε δημιουργώντας μια τέτοια υπηρεσία μείνετε συντονισμένοι γιατί το φθινόπωρο θα γίνει στην Αθήνα το πρώτο ελληνικό bootcamp για peer2peer startup.

 

 

Καινοτομία και επιχειρηματική βιωσιμότητα.

Όπως γίνεται κάθε χρόνια όταν τελειώνει ένας χρόνος και ξεκινάει ένας νέος να θέλουμε να κάνουμε ένα απολογισμός για το τι κάναμε στην χρονιά του πέρασε. Θα ήθελα να καταθέσω την γνώμη μου για ένα θέμα που τα τελευταία χρόνια διαρκώς προσπαθώ να το διαφωτίσω. Αφορά το τρίπτυχο καινοτομία, επιχειρηματικότητα, βιωσιμότητα. Στο 2014 ξεκινήσαμε και τρέξαμε δύο εργαστήρια σχετικά με το θέμα «Επιχειρηματικά μοντέλα βιώσιμη ανάπτυξη». Προσπαθώντας να διερευνήσουμε και να φωτίσουμε το θέμα πώς μπορούμε κάνουμε πράγματα που θα είναι βιώσιμα:

Business model and sustainability workshop

Business model and sustainability workshop

 

Ξεκινώντας από την αρχή: Επιχειρηματικό μοντέλο είναι ένα η διαδικασία αποτύπωσης, δημιουργίας, διανομής και σύλληψης της αξίας που παρέχει ένα προϊόν ή υπηρεσία. Προσπαθώντας να διερευνήσουμε ποια είναι εκείνα τα χαρακτηριστικά που θα μπορούσαν να κάνουν ένα επιχειρηματικό μοντέλο καινοτόμο; Θα μπορούσαμε να τα ταξινομήσουμε σε τέσσερις βασικές ανεξάρτητες κατηγορίες όπου το νέο μοντέλο θα μπορούσε να είναι είτε μια η περισσότερες από αυτές.

  1. Καινοτομία στην παραγόμενη αξία : Τι καλύτερη πρόταση αξίας έχει η προσφορά μας είτε για ένα υπάρχον είτε για ένα καινούργιο πρόβλημα;
  2. Αρχιτεκτονική καινοτομία: Πώς επαναδημιουργείται η αλυσίδα αξίας για να προσφέρουμε μια νέα πρόταση αξίας;
  3. Καινοτομία στην ροή εσόδων: Αλλάζοντάς το μίγμα εσόδων όπου αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει για καλύτερη πρόταση αξίας.
  4. Καινοτομία στην κουλτούρα: Αλλάζοντάς το πλαίσιο που πραγματοποιούνται τα πράγματα μπορεί να αλλάξεις και την κουλτούρα και οπτική των ανθρώπων.

Μέσα από το εργαστήριο προσπαθήσαμε να αναδείξουμε:

  1. Την κατανόηση των επιχειρηματικών μοντέλων. (Μέσα από τα εννιά δομικά στοιχεία του BMC μπορεί να αποτυπώσει τόσο τις ενδοεπιχειρησιακές διαδικασίες  όσο και το περιβάλουν έξω από την επιχείρηση. Το πρώτο βασικό στοιχείο είναι η εστίαση, με γνώμονα την ποιότητα αναπτύσσουμε τον καμβά.  Το δεύτερο στοιχείο είναι η ταχύτητα και  ευελιξία  συνδέουμε τις δράσεις από τα δομικά στοιχεία  και κατανοούμε τις σχέσεις που δημιουργούνται. Τέλος το σημαντικότερο στοιχείο του καμβά είναι η κοινή γλώσσα που όλου οι συμμετέχοντες μιλάνε και κατανοούν με τον ίδιο τρόπο όλες τις απαντήσεις από τα δομικά στοιχεία του επιχειρηματικού μοντέλου).
  2. Δημιουργώντας εναλλακτικά πρωτότυπα «Πώς θα μπορούσε να είναι;» (Η λογική πίσω από αυτή την διαδικασία είναι να δούμε πόσα και πια θα είναι τα καινοτόμα χαρακτηριστικά που θα έχει το νέο μοντέλο, είτε στην αξία, είτε στην αρχιτεκτονική, είτε στα έσοδα. Δημιουργώντας πολλές πιθανές εκδοχές).
  3. Αξιολογείστε την δύναμή του κάθε σχεδίου. ( Αναζητώντας την καλύτερη για να την δοκιμάσουμε στην πράξη και βελτιστοποίηση της μέσω της Lean διαδικασίας)
  4. Παρουσίαση του μοντέλου. ( Σε κάθε εργαστήριο υπάρχει η διαδικασία αξιολόγησης της προσπάθειας της κάθε ομάδας).

 

Σκοπός μας είναι μέσα από παραδείγματα να βλέπουν οι άνθρωποι πως και γιατί αξίζει κάποιος να κάνει χρήση των νέων εργαλείων ανάπτυξης επιχειρηματικών αποφάσεων. Στο πρώτο εργαστήριο αντιμετωπίσαμε το μοντέλο του open innovation  με την περίπτωση του Lego Idea μια ενδιαφέρουσας αντιμετώπιση για ανάπτυξη, ενός μοντέλου συν-δημιουργίας  όπου οι καταναλωτές γίνονται σχεδιαστές των νέων προϊόντων της εταιρίας. Ενώ στο δεύτερο εργαστήριο αντιμετωπίσαμε το μοντέλο ανάπτυξης αγοράς δύο μερών. (marketplaces) όπου αναπτύσσεις τόσο τους παραγωγούς ή προμηθευτές και από την άλλη τους καταναλωτές, ή χρήστες των προϊόντων ή υπηρεσιών που παρέχουν οι παραγωγοί ή προμηθευτές.  Αν και είναι ένα από τα κλασικότερα επιχειρηματικά μοντέλα, πολλά τεχνολογικά startup το κάνουν χρήση είτε για να ορθολογικοποιήσουν μια αγορά είτε να δημιουργήσουν μια νέα. Ο λόγος επιλογής του συγκεκριμένου μοντέλου έγινε για να για αναδείξουμε  τα peer2peer μοντέλα που μπορούν αν δημιουργηθούν μέσα από την συνεργατική οικονομία. Η προσέγγισης του μοντέλου αγορά δύο μερών έγινε  με την ανάλυση της πρόκλησης πιο είναι το επιχειρηματικό μοντέλο πίσω από το Taxibeat; Πώς θα πρέπει να κινηθεί μετά τον ερχομό του Uber στην Ελλάδα.

Σχεδόν πριν από πέντε χρόνια ξεκινήσαμε το πρώτο συνεργατικό χώρο στην Ελλάδα όπου σχεδόν όλη η startup σκηνή πέρασε από εκεί. Τώρα εδώ και πέντε μήνες έχω ετοιμάσει το επόμενο βήμα με ένα νέο επιχειρηματικό μοντέλο «Συνεργατικής καινοτομίας», ανήκει  στα μοντέλα open innovation, όπου αν και ο νονός του νέου Business model δεν είμαι εγώ, αλλά μια φίλη το νέο μοντέλο του «CoLab v2.0» είναι καινοτόμο τόσο στην πρόταση αξίας που θα υποστηρίξει, όσο στην αρχιτεκτονική του αλλά και στο μίγμα εσόδων θα είναι αρκετά διαφορετικό από ανάλογα εγχειρήματα, σε διεθνές επίπεδο και αν δεν καταφέρω να το υλοποιήσω μέσα στους επόμενους λίγους μήνες, θα το αναλύσω αρκετά για να μπορεί να το υλοποίηση κάποιος άλλος μια που τα επιχειρηματικά μοντέλα είναι creative common. Πρακτικά αυτό που μετράει δεν είναι το μοντέλο αλλά η υλοποίηση του.

Το business model canvas είναι ένα στρατηγικό εργαλείο που μπορεί αν βοηθήσει στην αναπτύξει είτε ενδοεπιχειρησιακή καινοτομίας είτε να το χρησιμοποιήσει σε μια startup για να δημιουργήσει του επιχειρηματικό της μοντέλο.  Χρόνια πολλά! μια που σήμερα είναι η τελευταία μέρα του 2014.

 

 

 

 

Συνεργατική οικονομία Share Economy

Για να κατανοήσουμε την συνεργατική οικονομία θα πρέπει να αναλύσουμε το σύμπλεγμα σχέσεων που την διατρέχει. Η συνεργατική παραγωγή  αξίας ως φαινόμενο, είναι μια κατηγορία οικονομικών σχέσεων όπου δίνεται η δυνατότητα πρόσβασης των συμμετεχόντων σε μερίδιο από τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες, αντί για πλήρη ιδιοκτησία. Η διαδικασία αυτή γεννά ένα νέο τρόπο παραγωγής, διανομής και σύλληψης της αξίας, δηλαδή νέα επιχειρηματικά μοντέλα.  Ξεκίνησε από την ομότιμη παραγωγή και τα peer2peer δίκτυα, πλέον έχει ενσωματωθεί σε πολλούς κλάδους της κλασικής οικονομίας.

Θέλοντας να καθορίσουμε το πλαίσιο ανάπτυξής της, θα έλεγα ότι βασικοί παράγοντες για την δημιουργία της είναι:  η κοινωνία  μέσα από την επιθυμία της για επικοινωνία, η  τεχνολογία μέσα από την ανάπτυξη του internet of things, των δικτύων κινητής τηλεφωνίας, των social networks, και τέλος η οικονομική συγκυρία μέσα από την αποδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων και της εξαρτημένης εργασίας, την αδρανοποίηση παραγωγικών πόρων και την αδυναμία τροφοδότησης με ρευστότητα της παραγωγικής διαδικασίας.

Δομικά στοιχεία της:

  • Αγορές αναδιανομής:  Πράγματα που δεν χρησιμοποιούμε ή δεν τα θέλουμε μπορούν να πάνε σε τέτοιες αγορές, είτε ως δωρεά είτε προς πώληση.
  • Συνεργατικός τρόπος ζωής: Χρήση ανενεργών πόρων, όπως χώροι, δεξιότητες, χρήματα ανταλλάσσονται πωλούνται ή επενδύονται.
  • Product Service Systems: Πληρώνω για να έχω πρόσβαση στα οφέλη ενός προϊόντος αντί να το αγοράσω και να έχω την ιδιοκτησία του.

Αξιακό σύστημα πίσω από την συνεργατική  οικονομία.

Τι έχουν πραγματικά ανάγκη οι άνθρωποι;  Το δικαίωμα στην εργασία και την δημιουργικότητα, να είναι ευτυχισμένοι, να δίνουν και να παίρνουν αγάπη από τους πολύ δικούς τους ανθρώπους. Μέσα από την αυτοπραγμάτωση να φτάσουν στην ευδαιμονία. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχουμε πάθη ή δεν κάνουμε λάθη. Απλά προσπαθούμε να προάγουμε τον καλό μας εαυτό, αντικαθιστώντας τον καιροσκοπισμό με την ορθολογική διαχείριση των πόρων. Η συνεργατική αντίληψη είναι βαθύτατα ανθρωποκεντρική σε αρμονία με το περιβάλλον.

Οικονομικοί κλάδοι που αναπτύσσεται η συνεργατική οικονομία.

Τα επενδυτικά σχήματα εκτιμούν πολύ την συνεργατική οικονομία. Αυτές οι νέες καινοτόμες επιχειρήσεις που αυξάνουν τον αριθμό των πελατών τους πολύ γρήγορα, καταστρέφοντας τα παραδοσιακά επιχειρηματικά μοντέλα καθώς χρησιμοποιούν το internet, εφαρμογές  για κινητά αλλά και πλατφόρμες ηλεκτρονικών συναλλαγών με χαμηλό κόστος λειτουργίας και επικοινωνίας. Είναι μια εκπληκτική ευκαιρία για γρήγορα και υψηλά κέρδη.

Οι συνολικές επενδύσεις από τους τελευταίους επτά μήνες: 24

  • Μέσος όρος συμφωνιών ανά μήνα το 2014: 3,4
  • Μέσος όρος ποσού χρηματοδότησης τον Ιούνιο του 2013 μελέτη: 29 εκατομμύρια δολάρια
  • Μέσος όρος ποσού χρηματοδότησης για το πρώτο εξάμηνο 2014: 102.600.000 δολαρίων
  • Διάμεσος χρηματοδότηση τελευταίους επτά μήνες: $ 14.000.000
  • Μέσος όρος Ποσό Χρηματοδότησης (εκτός Uber) σε τελευταίους επτά μήνες: 52.600.000 δολάρια
  • Συνολικό Ποσό Χρηματοδότησης στο διάστημα των τελευταίων επτά μηνών: $ 2,46 δισεκατομμύρια
  • Αύξηση της χρηματοδότησης ποσό ανά επένδυση μέσα σε 12 μήνες: 351%

Πηγή Jeremiah Owyan

Οι αντιδράσεις.

Στις αρχές του Ιουνίου έγινε μια απεργία των ταξιτζήδων σε πολλές πόλεις στην Ευρώπη όπου διαμαρτυρήθηκαν για τον ανταγωνισμό που δημιουργεί το Uber στην δουλειά τους. Το  αποτέλεσμα ήταν την μέρα της απεργίας να έχει αύξηση 850%  η υπηρεσία του  Uber.  Πολύ ενδιαφέρουσα ήταν η αντίδραση της Ευρωπαίας επιτρόπου  Neelie KROES  σχετικά  με  το θέμα. Στην συνεργατική οικονομία, οι άνθρωποι  – όπως οι οδηγοί, ιδιώτες που προσφέρουν τουριστικές υπηρεσίες , οι ιδιοκτήτες εξοπλισμού και τεχνίτες –  όλοι πρέπει να πληρώνουν τους φόρους τους και να παίζουν με τους κανόνες. Και  η δουλειά των εθνικών και των τοπικών αρχών είναι να βεβαιωθούν ότι αυτό θα συμβεί.

Την προηγούμενη εβδομάδα  η διοίκηση της Καταλονίας επιδίκασε 30.000 ευρώ πρόστιμο στο  AirBnB για παράβαση του νόμου για ενοικιαζόμενα δωμάτια.  Υπήρξε διαμαρτυρία σχετικά με την απόφαση.

protesta_airbnb

H προσωπική οπτική. Καθώς η Τεχνολογία μας  παρέχει νέες δυνατότητες η εξέλιξη δημιουργεί νέες ευκαιρίες.  Έτσι από τον πρώτο Napster server το 1999 θα φτάσουμε στο i-tunes και  σήμερα στο Spotify, αλλάζοντας θεμελιωδώς την μουσική βιομηχανία. Από τα  CMS, στο blogspot  και το wordpress, στην δημοσιογραφία των πολιτών, αλλάζοντας συθέμελα την βιομηχανία  της ενημέρωσης.  Βλέπουμε πως η τεχνολογία παράγει καινοτομία, που  με την σειρά της θα παράγει νέα επιχειρηματικά μοντέλα που τελικά θα δώσει νέες κοινωνικές συμπεριφορές.

Το 2009 κυοφορούσα την ιδέα του coLab του πρώτου συνεργατικού χώρου στην Ελλάδα. Τo 2013  ήμουν πλέον απόλυτα σίγουρος οτι η ανάλυση των μηχανισμών και η κατανόηση των μοτίβων πίσω από τα επιχειρηματικά μοντέλα, είναι ο τρόπος για την παραγωγή πραγμάτων που θα έχουν νόημα. Έτσι, δημιούργησα το event «Επιχειρηματικά μοντέλα βιώσιμη  ανάπτυξη«, παράλληλα, εμπνευσμένος από τον τίτλο του  βιβλίου του  Δ. Ποταμιάνου «αλληλέγγυες μέρες» δημιούργησα ένα ομότιτλο τριήμερο BootCamp  για δημιουργία επιχειρηματικών ιδεών στο πλαίσιο της συνεργατικής οικονομίας. Είναι το πρώτο παγκοσμίως  event  αυτού του τύπου και όραμα μου είναι η ανάδειξη  συνεργατικών  επιχειρηματικών μοντέλων ως η απάντηση του Νότου στην κρίση. Εδώ  μια πρώτη εισαγωγή της συγκεκριμένης δράσης αν και  η κανονική της εκδοχή θα πραγματοποιηθεί κάπου το Φθινόπωρο.

Τώρα  σχεδιάζω  την ανάπτυξη  πέντε  coLabs σε πέντε μεγάλες πόλεις της Ελλάδας ενώ παράλληλα κοιτάω για την δημιουργία του πρώτου Agro-CoLab  και την δημιουργία μιας συνεργατικής δομής για καλλιτέχνες.

 Η εξέλιξη. 

Είναι προφανές ότι τόσο το πλάτος αλλά και το βάθος της συνεργατικής οικονομίας είναι πολύ μεγάλο και καλύπτει ευρύ φάσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας και σύντομα  θα έχει την κρίσιμη μάζα για να αλλάξει δομές, αφού τα χρήματα που επενδύονται  στην συνεργατική οικονομία είναι πάρα πολλά. Αυτό με την σειρά του θα επιταχύνει την κοινωνική αφομοίωση και θα αναγκάσει τις κυβερνήσεις και τις ρυθμιστικές αρχές να επανακαθορίσουν το θεσμικό αλλά και το νομικό πλαίσιο. Τέλος, θα αναγκάσει την παραδοσιακή οικονομία να βρει νέα επιχειρηματικά  μοντέλα για να αντεπεξέλθει στο νέο περιβάλλον. Είναι πεποίθηση μου ότι η συγκεκριμένη αλλαγή είναι τόσο καθοριστική που θα την σύγκρινα με την μετάβαση από την φεουδαρχία  στην αστική δημοκρατία.

 

Η κρίσιμη μάζα ως καταλύτης εξελίξεων

Business model and sustainability workshop

Business model and sustainability workshop

Η Ιστορία μας έχει διδάξει ότι για να πραγματοποιηθεί μια αλλαγή χρειάζεται να υπάρξει μια κρίσιμη μάζα. Ποια είναι η κρίσιμη μάζα, για να μπορέσει να γίνουν πράγματα, για να αλλάξει μια κοινωνία, για να δούμε με θετική ματιά τον κόσμο γύρω μας;  Στο μικρόκοσμο των επιχειρήσεων ποια είναι η κρίσιμη μάζα πελατών για να είναι βιώσιμη η επιχείρηση;

Σε κάθε περίπτωση ο αριθμός αυτός είναι διαφορετικός. Ας δούμε ένα παράδειγμα  η αριστερά για πρώτη φορά μετά από τον εμφύλιο φτάνει να έχει ένα ποσοστό πάνω από 20% έχει ενδιαφέρον! Θα καταφέρουν να αλλάξουν τα πράγματα ή θα αφομοιωθούν μέσα στα γρανάζια της εξουσίας;

Σε μια κοινωνία που βρίσκεται σε κρίση η απαίτηση για δημιουργία νέων θέσεων εργασίας είναι επιτακτική αλλά και υποχρεωτική για να παράγει κάτι βιώσιμο.

Αν αντί για 150 νέες καινοτόμες προσπάθειες μπορέσουμε να δημιουργήσουμε 2000 νέα startup τα επόμενα τρία χρόνια,  ίσως αυτό να μπορεί να γίνει ο μοχλός για μια άλλη Ελλάδα.

Ωραία όλα αυτά αλλά πώς;  «Δημιουργώντας μια συλλογική γνώση μέσα από το άθροισμα των ατομικών εμπειριών. Που θα προκύψουν από τη δημιουργία κοινοτήτων από ανθρώπους που θέλουν να καινοτομήσουν ως η απάντηση στην εργασία και του δικαιώματος στην δημιουργικότητα.»  Ποια είναι τα χαρακτηριστικά για αυτό:

  1. Κοινά σημεία αναφοράς
  2. Αλληλεγγύη
  3. Εμπιστοσύνη
  4. Συνέπεια στα παραδοτέα.
  5. Βιωματική μεταφορά γνώσης και εμπειρίας

Είναι μια απλή διαδικασία που δουλεύει στην πράξη. Πριν τέσσερα χρόνια ξεκίνησα τον πρώτο συνεργατικό χώρο στην Ελλάδα, τώρα έχει φτάσει ο καιρός για να πάμε τα πράγματα παρακάτω, το CoLab είναι έτοιμο για την επανεκκίνηση σε μια βάση όπου η ορθολογική διαχείριση των πόρων που έχουμε στην διάθεση μας θα είναι ο δρόμος για βιώσιμα  και δημιουργικά πράγματα.

Ένα ταξίδι χιλίων χιλιομέτρων αρχίζει με ένα βήμα. ~Λάο Τσε